Hoe voelt polyneuropathie?

Polyneuropathie voelt vaak als tintelingen, branderigheid, gevoelloosheid of een doof gevoel, meestal in de voeten en later soms in de handen. Sommige mensen ervaren ook pijn, elektrische schokjes of spierzwakte. De klachten ontstaan doordat beschadigde zenuwen verkeerde of verstoorde signalen naar de hersenen sturen.

Wat gebeurt er in je lichaam bij polyneuropathie?

Bij polyneuropathie raken perifere zenuwen beschadigd. Deze zenuwen sturen signalen tussen je hersenen en je lichaam. Ze zorgen ervoor dat je kunt voelen, bewegen en reageren op prikkels zoals warmte, kou en pijn.

Wanneer deze zenuwen beschadigd zijn, werkt de signaaloverdracht minder goed. Hierdoor kunnen signalen vertraagd, vervormd of helemaal niet aankomen. De hersenen ontvangen daardoor onduidelijke of verkeerde informatie.

Dit kan leiden tot vreemde of onaangename sensaties, zelfs zonder duidelijke oorzaak. Je kunt bijvoorbeeld een branderig gevoel ervaren terwijl er niets je huid raakt.

De klachten beginnen meestal in de langste zenuwen van het lichaam. Daarom beginnen de symptomen vaak in de voeten. Later kunnen ook de benen en handen betrokken raken.

Polyneuropathie beïnvloedt dus vooral het gevoel en soms ook de spiercontrole.

Hoe voelt polyneuropathie in de voeten en handen?

De voeten zijn meestal de eerste plek waar je klachten voelt. Dit komt doordat de zenuwen daar het langst zijn en het meest kwetsbaar.

Veelvoorkomende gevoelens zijn:

• tintelingen of prikkelingen
• branderig gevoel
• doof of verdoofd gevoel
• elektrische schokjes
• scherpe of stekende pijn
• verminderd gevoel

Sommige mensen beschrijven het alsof ze op watten lopen. Anderen voelen juist een brandende pijn.

Later kunnen dezelfde klachten ook in de handen ontstaan. Dit wordt soms een “handschoen- en sokpatroon” genoemd, omdat de klachten beginnen in gebieden die normaal door sokken of handschoenen bedekt worden.

De intensiteit van de klachten kan variëren. Sommige mensen hebben milde klachten, anderen ervaren meer ernstige symptomen.

Welke soorten pijn en sensaties kun je ervaren?

De sensaties bij polyneuropathie kunnen sterk verschillen per persoon. Dit komt doordat verschillende soorten zenuwen beschadigd kunnen zijn.

Sensatie	Hoe het voelt	Oorzaak	Frequentie
Tintelingen	Prikkelend, alsof iets kriebelt	Verstoorde zenuwsignalen	Zeer vaak
Branderig gevoel	Warm of brandend	Overactieve pijnzenuwen	Vaak
Gevoelloosheid	Minder of geen gevoel	Verminderde signaaloverdracht	Vaak
Stekende pijn	Scherp en plotseling	Irritatie van zenuwen	Regelmatig
Elektrische sensatie	Schokachtig gevoel	Verstoorde elektrische signalen	Soms
Doof gevoel	Verlies van gevoeligheid	Zenuwbeschadiging	Vaak

Deze sensaties kunnen constant aanwezig zijn of in aanvallen komen.

Sommige mensen ervaren vooral gevoelloosheid, terwijl anderen juist pijn hebben.

Kan polyneuropathie ook spierzwakte en balansproblemen veroorzaken?

Ja, polyneuropathie kan ook invloed hebben op spiercontrole en balans. Dit gebeurt wanneer zenuwen die spieren aansturen beschadigd raken.

Spieren ontvangen dan minder duidelijke signalen. Hierdoor kunnen ze minder goed functioneren.

Mogelijke klachten zijn:

• zwakke spieren
• moeite met lopen
• verminderde balans
• sneller struikelen
• vermoeid gevoel in benen
• instabiel gevoel

Balansproblemen ontstaan doordat je minder goed voelt waar je voeten zich bevinden. Dit heet verminderd positiegevoel.

Hierdoor kan lopen moeilijker en onzekerder worden.

Niet iedereen ervaart spierzwakte. Dit hangt af van welke zenuwen beschadigd zijn.

Waarom zijn klachten vaak erger in rust of ’s nachts?

Veel mensen merken dat klachten erger zijn wanneer ze rusten of slapen. Dit komt doordat er minder afleiding is en de hersenen zich meer bewust worden van zenuwsignalen.

Overdag zorgen beweging en prikkels voor afleiding. ’s Nachts valt deze afleiding weg.

Ook kan een verminderde doorbloeding of zenuwactiviteit in rust klachten versterken.

Chronische zenuwactiviteit kan ook leiden tot slechter slapen. Slechte slaap kan de gevoeligheid voor pijn verhogen.

Dit kan een vicieuze cirkel veroorzaken waarbij vermoeidheid en klachten elkaar versterken.

Dit betekent niet dat de aandoening erger wordt, maar dat klachten beter merkbaar zijn.

Worden de klachten van polyneuropathie steeds erger?

Polyneuropathie kan stabiel blijven, langzaam verergeren of soms verbeteren, afhankelijk van de oorzaak.

Bijvoorbeeld:

• onbehandelde oorzaken kunnen verergering veroorzaken
• behandeling kan stabilisatie mogelijk maken
• herstel is soms gedeeltelijk mogelijk

De hersenen en het zenuwstelsel kunnen zich ook aanpassen. Dit heet neuroplasticiteit.

Vroege diagnose en behandeling kunnen helpen om verdere schade te beperken.

Niet iedereen ervaart verslechtering.

Veelgestelde vragen

Voelt polyneuropathie altijd hetzelfde?

Nee, de klachten verschillen per persoon. Sommige mensen ervaren tintelingen, anderen gevoelloosheid of pijn. De ernst en aard van de klachten variëren.

Begint polyneuropathie altijd in de voeten?

Meestal wel. De langste zenuwen worden het eerst aangetast. Daarom beginnen klachten vaak in de voeten.

Kan polyneuropathie pijn doen?

Ja, polyneuropathie kan pijn veroorzaken. Dit kan branderig, stekend of elektrisch aanvoelen.

Is gevoelloosheid gevaarlijk?

Gevoelloosheid kan risico’s geven omdat je verwondingen minder snel opmerkt. Daarom is voorzichtigheid belangrijk.

Kunnen klachten tijdelijk zijn?

Ja, soms kunnen klachten verbeteren, vooral wanneer de oorzaak behandeld wordt.

Is polyneuropathie constant aanwezig?

De klachten kunnen constant zijn of wisselen. Sommige mensen ervaren perioden met meer of minder klachten.

Samenvatting

Polyneuropathie voelt meestal als tintelingen, branderigheid, gevoelloosheid of pijn, vooral in de voeten en handen. De klachten ontstaan doordat beschadigde zenuwen verkeerde signalen sturen. Sommige mensen ervaren ook spierzwakte of balansproblemen. De ernst verschilt per persoon en hangt af van de oorzaak en zenuwbeschadiging.